NOS

• Golfstaten vrezen voor nieuwe oorlog, zoeken bescherming buiten de VS

  In de Golfregio lijkt bijna niemand nog te betwijfelen dat er een nieuwe oorlog met Iran aankomt. De vraag is vooral wanneer. Terwijl de Amerikanen in rap tempo nóg meer militair materieel naar de Golf verplaatsen, bereiden de Golfstaten zich voor op nieuwe drone- en raketaanvallen vanuit Iran en Jemen. Daarbij wordt steeds minder gerekend op veiligheidsgaranties van de VS.

  In Doha hielden overvliegende straaljagers afgelopen nacht inwoners wakker en ook op andere plekken is de spanning voelbaar. Het Saudische staatsoliebedrijf Aramco heeft werknemers op het hoofdkantoor in Dhahran naar huis gestuurd om thuis te werken. In de hoofdstad Riyad is de iconische Kingdom Centre wolkenkrabber al enkele dagen ontruimd en krijgen kinderen thuis les, uit vrees voor aanvallen van de Houthi's.

  Het zijn maatregelen die laten zien hoezeer de oorlogsdreiging het dagelijks leven en de economie in de Golf beïnvloedt.

  Diplomaten vertrekken

  Ondertussen hebben Amerikaanse diplomaten opdracht gekregen met hun gezinnen Saudi-Arabië te verlaten. Hetzelfde geldt volgens persbureau AFP voor Amerikaanse gezinsleden en ambassadepersoneel in onder meer Qatar, Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten.

  Ook Iran bereidt zich voor op een nieuwe oorlog. Iran heeft gewaarschuwd dat het bij nieuwe Amerikaanse aanvallen hard zal terugslaan, niet alleen tegen Israël en de Amerikaanse bases, maar ook tegen olie-installaties in de Golfstaten.

  President Trump ontkent dat Washington nog met Teheran onderhandelt, en zegt cryptisch dat er fairly soon een uitkomst komt. Of hij daarmee doelt op militaire actie, blijft onduidelijk. Maar in de regio werden die woorden wel zo geïnterpreteerd.

  De Amerikaanse Iran-kenner Vali Nasr, verbonden aan de Johns Hopkins University, zegt dat vrijwel alles erop wijst dat Washington opnieuw op een oorlog afstevent. Volgens hem kunnen zwaardere Amerikaanse en Israëlische aanvallen enorme schade aanrichten, zonder Iran definitief uit te schakelen. Hij vreest een langdurige ontwrichting van de regio, met alle gevolgen van dien voor de wereldeconomie.

  Nieuwe bondgenootschappen

  De crisis legt een fundamenteel probleem bloot. Decennialang vertrouwden de Golfstaten op de Amerikaanse veiligheidsparaplu. Ze werden gastheer voor Amerikaanse bases en kochten voor miljarden aan Amerikaanse wapens.

  Diezelfde bases maken hen nu tot doelwit van Iraanse vergeldingsacties. Aanhoudende waarschuwingen van leiders uit de Golf vinden in Washington weinig gehoor en eerdere aanvallen hebben laten zien dat zelfs geavanceerde Amerikaanse luchtverdediging geen volledige bescherming biedt. Daarom zoeken de Golfstaten steeds nadrukkelijker naar nieuwe veiligheidspartners.

  Qatar tekende deze week met Turkije, Pakistan en Indonesië het zogenoemde Badr-akkoord, bedoeld om gezamenlijk wapensystemen te ontwikkelen en militaire technologie te delen.

  Volgens de Qatarese defensieminister Saoud bin Abdulrahman Al Thani moet het akkoord de militaire capaciteiten van de deelnemende landen samenbrengen. Ook andere landen kunnen zich later aansluiten.

  Veranderende verhoudingen

  Volgens Osama bin Javaid, analist en verslaggever van nieuwszender Al Jazeera, is het akkoord een belangrijke stap in de veranderende verhoudingen in het Midden-Oosten. "Dit wordt een historisch akkoord dat onderdeel zal zijn van de veranderende veiligheidsarchitectuur van de regio", zegt Bin Javaid.

  Volgens hem speelt daarbij ook de veranderende aard van oorlogsvoering een rol. Goedkope drones kunnen voor miljarden aan schade aanrichten, terwijl het onderscheppen ervan met westerse raketten miljoenen kan kosten. Door zelf wapensystemen te ontwikkelen en produceren, hopen de landen minder afhankelijk te worden van buitenlandse leveranciers.

  Het Badr-akkoord sluit aan bij het eerder gesloten Mekka-pact tussen Saudi-Arabië, Turkije en Pakistan, waarin de landen afspraken bij een aanval elkaar in NAVO-stijl te ondersteunen.

  Dat betekent niet dat de Golfstaten de VS helemaal de rug toekeren. Daarvoor zijn de banden te diep en te belangrijk. Het gaat meer om het spreiden van risico's waarbij de afhankelijkheid van één beschermheer steeds meer wordt gezien als een potentieel gevaar.

  Terwijl nieuwe bondgenootschappen vorm krijgen, bereiden landen zich voor op een oorlog die ze zelf niet willen, maar waarvan ze opnieuw de gevolgen dreigen te moeten dragen.

• Fransman die overleed met shamondavirus was al zwaar ziek

  De Fransman die overleed met het shamondavirus was al vanwege een ernstige ziekte opgenomen in het ziekenhuis. Dat hij besmet kon raken met het virus, kwam volgens de Franse gezondheidsdienst door het "ernstig verzwakte immuunsysteem van de man". Wel werden zijn klachten verergerd door het virus.

  Volgens de lokale krant Le Progrès was het een zestigjarige man die in de buurt van Lyon woonde. Hij overleed begin deze maand.

  Het gaat om een uitzonderlijke situatie, zegt het Franse ministerie van Gezondheid. Er is geen reden tot paniek en er is geen crisis.

  Het virus komt normaal gesproken voor bij vee. De man zou zijn gestoken door een klein vliegje dat het virus bij zich droeg. In het oosten van Frankrijk werd het virus dit voorjaar en deze zomer al bij dieren vastgesteld.

  Ook de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die contact heeft met de Franse autoriteiten, spreekt van één afzonderlijk geval. Volgens de organisatie is het zeer onwaarschijnlijk dat het virus zich verder verspreidt.

  Europese uitbraak

  Het shamondavirus werd in de jaren zestig voor het eerst vastgesteld bij runderen in Nigeria. Sindsdien is het virus op verschillende continenten opgedoken. Deze zomer werd voor het eerst een uitbraak in Europa vastgesteld, onder meer in Oost-Frankrijk.

  In Nederland werd begin deze maand voor het eerst een besmetting vastgesteld bij een paard. De ziekte wordt overgebracht door steekmugjes, die vooral in de lente, zomer en herfst voorkomen. In de winter is verspreiding minder waarschijnlijk door de lagere temperaturen.

  Een besmetting met het virus veroorzaakt bij runderen koorts en diarree. Er is geen vaccin tegen.

• Toonaangevende gamestudio BioWare moet na 31 jaar deuren sluiten

  De invloedrijke gamestudio BioWare moet zijn deuren sluiten. De Canadese studio maakte de afgelopen decennia naam met games als Mass Effect en Dragon Age. Moederbedrijf Electronic Arts (EA) heeft na tegenvallende resultaten besloten om BioWare op te doeken en 400 banen te schrappen.

  BioWare werd in 1995 opgericht en legde zich toe op de zogenoemde rpg's, rollenspellen, waarbij spelers zelf kunnen kiezen welke richting het verhaal opgaat. Het eerste succes boekte BioWare in 1998 met Baldur's Gate, een pc-game die gebaseerd was op het populaire rollenspel Dungeons and Dragons uit de jaren 70.

  Aan het begin van de eeuw werd BioWare een van de meest gerenommeerde studio's binnen de sector. Dat kwam door de successen van de Star Wars-titel Knights of the Old Republic, de scifi-games van de Mass Effect-trilogie en de Dragon Age-fantasygames. Die titels komen vaak terug in lijstjes van de beste spellen ooit gemaakt.

  Mass Effect baanbrekend

  Mass Effect (2005) en de twee vervolgdelen worden gezien als enkele van de invloedrijkste games. Bijzonder waren de diepgaande relaties tussen het hoofdpersonage en de andere karakters. De speler kan door verkeerde dialoogkeuzes teamleden permanent verliezen, zodat ze zelfs in latere games niet terugkeren - revolutionair voor die tijd. Ook kunnen spelers kiezen of ze een relatie aangaan met iemand van hetzelfde of het andere geslacht.

  In 2007 werd BioWare overgenomen door EA. Daarna werden er nog wel succesvolle spellen uitgebracht, maar de laatste games vielen tegen. Onder meer Mass Effect: Andromeda (geen onderdeel van de trilogie) en Anthem vielen commercieel tegen. Volgens EA waren ook de verkoopcijfers van de laatste game, Dragon Age: The Veilguard, niet om over naar huis te schrijven. Daarom werd er vorig jaar al een ontslagronde doorgevoerd bij de studio.

  "Na meer dan drie decennia sluit BioWare zijn deuren en is de ontwikkeling van de volgende Mass Effect-game stopgezet", schrijft de studio in een verklaring. "Onze games kregen zo veel meer betekenis doordat jullie ze speelden, over jullie keuzes praatten, verliefd werden op de karakters en jullie onze werelden je eigen maakten. Bedankt dat jullie het belangrijkste onderdeel van ons verhaal waren."

  EA overgenomen door Saudische groep

  Het opdoeken van BioWare volgt enkele maanden na de overname van EA, met games als EA FC (vroeger FIFA), The Sims en Battlefield een van de grootste uitgevers uit de industrie. Het Amerikaanse EA werd voor 55 miljard dollar opgekocht door een Saudische investeringsmaatschappij, waar ook Jared Kushner deel van uitmaakt, de schoonzoon van de Amerikaanse president Trump.

  Onderdeel van de deal was dat EA zo'n 20 miljard dollar aan schulden op zich zou nemen, die ook weer gesaneerd moeten worden. Het sluiten van BioWare maakt daar deel van uit. EA noemt de ontwikkelaar een "legendarische studio die het rollenspelgenre op de kaart heeft gezet, en we zijn dan ook niet over een nacht ijs gegaan".

  Verder zegt EA voortaan minder grootschalige actie-avonturenspellen simultaan te gaan produceren, om ontwikkelingskosten te drukken. Wel komen er nog een nieuwe Star Wars- en een nieuwe Iron Man-game aan.

• Amsterdamse autobestuurder onder invloed vervoerde pythons in middenconsole

  De politie in Amsterdam heeft per toeval een opvallende vondst gedaan. Een 51-jarige autobestuurder bleek twee pythons in een opbergvak te vervoeren. Hij was onder invloed.

  De Amsterdammer werd staande gehouden op de A4. Toen bleek dat hij niet nuchter was, werd hij aangehouden.

  Goudvis in zakje

  Het transportteam van de politie werd opgeroepen om de auto te verplaatsen. Toen agenten die doorzochten, vonden ze twee levende pythons in de middenconsole. Op de achterbank stond een doos met levende muizen en een goudvis in een zakje water.

  De dieren zijn overgebracht naar een opvangcentrum.

  Ventilatie

  Het houden van pythons is niet verboden in Nederland. Voor het vervoeren van je eigen python is binnen een bepaald aantal kilometers geen vergunning nodig. Je moet je wel houden aan welzijnseisen. Zo moet er voldoende ventilatie zijn, iets wat hier beslist niet het geval was.

  De politie treft vaker exotische dieren aan in de stad, schrijft stadsomroep AT5. Eerder dit jaar vonden agenten nog een dode, verminkte python in een vuilcontainer.

• Veilig uitgaan en thuiskomen tijdens ADE: ook deze editie extra maatregelen

  Fietsbuddy's, speciale hosts bij de uitgang en een plek om je telefoon op te laden voordat je vertrekt. Het zijn een aantal voorbeelden van de extra veiligheidsmaatregelen tijdens het Amsterdam Dance Event (ADE). Gisteren begon het grootste evenement voor elektronische muziek ter wereld.

  Verschillende organisatoren, zoals DGTL en Awakenings, zetten 's nachts fietsbuddy's in. Zo hoeft niemand alleen te fietsen.

  "Dit zijn twee mensen die continu heen en weer fietsen tussen de evenementenlocatie op NDSM en de pont", schrijft de gemeente Amsterdam. "Er is bewust gekozen voor een koppel, zodat ook zij samen onderweg zijn en zich tijdens de nacht niet alleen op straat bevinden."

  Bij Awakenings is een zogenoemde goodbye host. Die staat bij de uitgang en let vooral op mensen die alleen vertrekken. Verder kan de host bijvoorbeeld helpen met de route en kun je bij de host je telefoon opladen. "Handig als je nog een Uber moet bestellen of je telefoon nodig hebt om je locatie met iemand te delen."

  Hajar

  Ook vorig jaar nam ADE extra maatregelen. Toen leidde de moord op Lisa, in augustus vlakbij Amsterdam, tot afgrijzen en onrust. Nu is dat het geval bij de moord op Hajar. Het lichaam van de 29-jarige vrouw werd vorige week in een koffer gevonden in de Amstel in Amsterdam.

  De gemeente Amsterdam meldt dat er samen met ADE maatregelen zijn genomen. Organisatoren krijgen ook presentaties over veiligheid. En met een speciale campagne leren omstanders hoe ze kunnen ingrijpen in een onveilige situatie.

  Lisa

  Vorig jaar werd niet lang voor de start van ADE Lisa vermoord in Duivendrecht. Het meisje van 17 werd met veel geweld om het leven gebracht, wat een golf van afschuw veroorzaakte. Ook de actie 'Wij eisen de nacht op' werd toen in het leven geroepen.